Wednesday, August 20, 2014

Pol diweddaraf Ashcroft - goblygiadau posibl i Gymru

Rydan ni eisoes wedi son am y polau diddorol sy'n cael eu cynnal gan Michael Ashcroft lle mae'n edrych ar fathau arbennig o etholaethau yn hytrach nag ar pob etholaeth.  Ei ymarferiad diweddaraf oedd edrych ar 8 etholaeth oedd a mwyafrif o llai na 3% i'r Toriaid tros Lafur - ond nid y rhai hynod o ymylol.  Roedd eisoes wedi edrych ar y rheiny.  Roedd y casgliadau am yr ail reng  o dargedau Llafur yn waeth i'r Toriaid nag oedd y rhai rheng gyntaf - gogwydd o 6.5% oddi wrth y Toriaid at Lafur - gogwydd o 4.5% oedd y gogwydd ar gyfer y rhai rheng gyntaf.

Ni edrychwyd ar unrhyw etholaeth yng Nghymru - ond o gymryd bod gogwydd tebyg yn digwydd ym mhob etholaeth ymylol Tori / Llafur yng Nghymru (nid y rhai >3% yn unig) byddai'r effaith yn drawiadol - byddai'r Toriaid yn colli Gogledd Caerdydd, Bro Morgannwg, Gorllewin Caerfyrddin / De Penfro, Aberconwy a Preseli / Penfro i Lafur.

Dydan ni ddim yn gwybod i sicrwydd os ydi'r patrwm yn dilyn yng Nghymru - mae yna beth tystiolaeth bod Llafur yn tan berfformio yng Nghymru.  Ond roedd pol seddi ymylol rheng gyntaf Ashcroft  yn awgrymu nad oedd gwahaniaeth mawr rhwng yr un sedd Gymreig  - Gogledd Caerdydd - a gafodd ei pholio a'r rhai Seisnig - 3.5% i 4.5%.

Mae yna nosweithiau di gwsg yn aros y rhan fwyaf o aelodau seneddol Toriaidd yng Nghymru mae gen i ofn. 

Caerdydd yn paratoi am y wledd fawr





Sunday, August 17, 2014

Anhrefn llwyr yn aros Caerdydd

Dwi'n gobeithio fy mod wedi cam ddarllen y stori yma ar Wales Online - ond os ydi hi'n gywir mae'r holl anhrefn sy'n cael ei achosi ar hyn o bryd yng nghanol Caerdydd yn digwydd ar gyfer un noswaith o giniawa gan gynadleddwyr NATO.  Mae'r uwch gynhadledd ei hun yn cael ei chynnal yn y Celtic Manor yng Nghasnewydd wrth gwrs, ond ymddengys bod y cynadleddwyr am fod yn gwledda ym Mharc Bute ar y noson gyntaf.  Ac i ganiatau iddynt wneud hynny mae'r ddinas wedi ei boddi gan blismyn, mae yna uffern o ffens fawr anghynnes wedi ei chodi o amgylch y parc.

Wedi gorffen codi'r anghenfil bydd llawer o'r lonydd yng nghanol y ddinas yn cael eu cau am gyfnod o ugain diwrnod  - manylion yma.  Rwan mae'r traffig yng nghanol y ddinas yn gallu bod yn gwbl hunllefys ar rhai adegau o'r dydd ar yr amser gorau.  Mae pethau am fod yn gan gwaith gwaeth am gyfnod o ugain diwrnod a wnelo - fe ymddengys - un noson o loddesta gan griw bach dethol iawn o dramorwyr.  Duw a wyr beth fydd cost yr holl 'ddiogelwch' heb son am busnes fydd yn cael ei golli yng nghanol y ddinas pan fydd pobl yn aros adref yn hytach na wynebu'r anhrefn traffig a channoedd o blismyn a heddlu cudd fydd efo dim i'w wneud ond gwneud niwsans ohonyn nhw eu hunain.

Os ydi'r digwyddiad anymunol yma'n gorfod cael ei gynnal yng Nghymru, oni fyddai'n well ac yn rhatach bod yr holl wledda yn digwydd yng Nghasnewydd?  Os ydi'r cynadleddwyr eisiau gadael y Celtic Manor mewn gwirionedd, mae yna goblyn o Toby's Carvery da yng Nghasnewydd.  Byddai'n rhad i'w rentu am y noson, yn syml i'w amddiffyn a byddai pawb yn cael llond bol o fwyd am £6.99 yr un - ac mi fyddai trigolion Caerdydd ac ymwelwyr a'r ddinas yn cael llonydd i fynd ymlaen efo'u busnes.




Saturday, August 16, 2014

Pam mai'r Lib Dems ydi cas blaid pawb ag eithrio'r Lib Dems?

Mae'r blogiad yma gan Vaughan Roderick yn ddiddorol i'r graddau ei fod yn cyfeirio at ddigwyddiadanarferol sef  cyfaddefiad gan wleidydd o ddweud celwydd noeth i bwrpas ennill etholiad.  Cyfeirio mae o at y cyfaddefiad isod gan Russell Deacon am sut aeth y Lib Dems ati i ennill etholiad Brycheiniog a Maesyfed yn 1997.

"As part of the strategy of retaking the 'lost seats' the party was able to undertake a constituency wide opinion poll of Brecon and Radnor. This told the party two vital things. First, in a straight fight in the seat between all the candidates the Labour party would win, but if the electors believed that it was a two horse race between the Liberal Democrats and the Conservatives then the Liberal Democrats would win the seat. The party's message now became 'Labour cannot win here but the Tories can'. The message on every leaflet proclaimed 'only Richard Livsey can defeat the Tories'."
Rwan mae celwydd etholiadol yn eithaf cyffredin - mae'n hawdd dod ar draws esiamplau.  Er enghraifft roedd Llafur yn dweud wrth bobl yn Etholiad Cyffredinol 2010 mewn nifer o etholaethau yng Nghymru (gan gynnwys Arfon) y byddai buddugoliaeth i'r Toriaid yn arwain at golli presgripsiwns a theithiau bws am ddim - materion datganoledig wrth gwrs.  Mae'r Toriaid yn San Steffan yn defnyddio'r 'dechneg Gwilym Owen' i ymosod ar y Gwasanaeth Iechyd yng Nghymru - rhestru pob dim negyddol tra'n anwybyddu pob dim cadarnhaol. Ac wedyn dyna i ni refferendwm yr Alban.  Ond mae yna ychydig o wriggle room efo'r rhan fwyaf o gelwydd etholiadol - gallai'r Blaid Lafur yn Arfon ddadlau y byddai toriadau i gyllideb y Cynulliad arwain at y toriadau maent yn eu harenwi, ac mae'r honiadau Toriaidd wedi eu seilio ar ffeithiau - ond rhai hynod ddethol wrth gwrs.

 Ond mae'r celwydd Lib Dem uchod yn fwy uniongyrchol a di gywilydd na'r un y gwn i amdano.  Yn wir mae'n ymylu ar dorri cyfraith etholiadol.  Dydi hi ddim yn gyfreithlon i ddweud celwydd i bwrpas ei gwneud yn llai tebygol y caiff rhywun ei ethol - hyd yn oed os nad oes elfen o enllib ynghlwm a'r celwydd.  Er enghraifft dydi galw rhywun yn hoyw ddim yn enllib, ond gallai gwneud hynny effeithio ar obeithion ymgeisydd o gael ei ethol mewn rhai mathau o gymunedau.  Gallai llys ddyfarnu bod cyfraith etholiadol wedi ei thorri mewn sefyllfa o'r fath.  Dydi dweud bod y person sy'n debygol o ennill yn siwr o golli - er gwaethaf bod a thystiolaeth gref i'r gwrthwyneb ddim ymhell iawn o hynny.

Dwi'n cytuno efo awgrym Vaughan bod y pleidiau eraill yn drwg licio'r Lib Dems fwy na neb arall - ond mae yna fwy na siniciaeth etholiadol y blaid honno i'r stori - er bod hynny'n ffactor.  Mae'r ffaith bod y blaid yn weddol ddi ideoleg yn cyfranu at hynny hefyd.  Mi'r ydan ni'n gwybod yn reddfol bron pam bod Y Blaid, Llafur, Y Toriaid ac yn wir UKIP mewn bodolaeth.  Dydi pethau ddim mor glir efo'r Lib Dems - ac oherwydd hynny gallant addasu eu neges o etholaeth i etholaeth, ac yn wir gallant gynhyrchu neges sydd yn ddim amgen mai dim ond y nhw all guro rhyw blaid neu'i gilydd (Plaid Cymru yng Ngheredigion, Llafur yng Nghanol Caerdydd, Y Toriaid ym Mrycheiniog a Maesyfed).  Mae ganddyn nhw fwy o hyblygrwydd na neb arall oherwydd ei diffyg ideoleg.  Mi fyddai'r pleidiau eraill yn lleol yn hoffi mwy o hyblygrwydd, ond dydi eu balast syniadaethol ddim yn caniatau iddynt gael cymaint o hyblygrwydd ag y byddant yn ei hoffi.  

Felly mae yna elfen o eiddigedd tuag at y Lib Dems wedi ei gymysgu a drwg deimlad tuag at eu diffyg ideoleg gwaelodol.  Mae aelodau pleidiau - a gweithwyr etholiadol -yn tueddu i fod yn bobl o argyhoeddiad cryf.  Mae gweld pobl o blaid arall yn ennill mantais etholiadol oherwydd diffyg argyhoeddiad gwaelodol yn tueddu i gythruddo ynddo'i hun.  Mae'r siniciaeth a'r celwydd yn gwneud pethau yn waeth.  Y broses etholiadol ei hun ydi ideoleg y Lib Dems - does yna ddim byd arall.

Thursday, August 14, 2014

Lluniau eisteddfod (hwyr)

Rwan bod y 'Steddfod trosodd ac yn cilio i'r gorffennol mae pethau'n dechrau pallu yn y cof - mwy i rai na'i gilydd.

Coblyn o 'Steddfod dda oedd hi hefyd, er bod ambell un a ddylai wybod yn well wedi ei gor wneud hi ar y dechrau un - ac o ganlyniad  prin y cafodd ei weld ar y maes - yn gwbl groes i'r disgwyl



Teulu mwyaf di drefn Caerdydd

Does gennym ni ddim yr union air yn y Gymraeg am disfunctional, ond dyna'r ansoddair priodol i ddisgrifio'r teulu o gynghorwyr Llafur sy'n gyfrifol am redeg ein prifddinas.  



Ymddiswyddodd Siobhan Corria, un o gynghorwyr Llafur yng Ngogledd Llandaf o"r cyngor ddoe.  Ers fis Medi y llynedd mae Cerys Furlong, Luke Holland a Phil Hawkins wedi gwneud yr un peth. Mae Keith Jones hefyd wedi ei wahardd o'r grwp ers mis Medi diwethaf a gadawodd Gretta Marshall  y grwp am gyfnod - gan ei ddisgrifio fel 'vicious' a 'divided' cyn sleifio'n ol yn ddiweddarach.  Hyn oll ers 2012. 

Ychwaneger at hynny bod rhyfel cartref bach wedi digwydd yn ddiweddar a arweiniodd at newid arweinyddiaeth a sacio rhai o'r aelodau cabinet ac mae'n amlwg bod yna grochan yn berwi'n eithaf di reolaeth yn Neuadd y Ddinas ar hyn o bryd. 

Tuesday, August 12, 2014

Mae hi'n brysur iawn yn swyddfa Paul Flynn

Ydi wir - mae'r sawl sy'n ddigon ffodus i gael llafurio yn ei winllan wrthi'n cyfri pa aelodau seneddol Cymreig sy'n trydaru amlaf.  Mae Paul yn ymfalchio i'w dim ddarganfod bod nifer dda o aelodau Llafur yn agos at frig ei dabl o bobl sy'n cymryd rhan yn y weithred bwysig yma.

Rwan 'dwi'n drydarwr gweddol frwd - ond mae'n rhaid i mi ofyn pam bod Paul yn ystyried bod trydaru rownd y ril yn adlewyrchu'n dda ar Aelod Seneddol?  Dull bach eithaf syml o hunan hyrwyddo ydi trydaru yn y pendraw.  Mi fyddai rhywun wedi meddwl y byddai cynnal cymorthfeydd, ateb llythyrau etholwyr neu baratoi cwestiynau seneddol yn well defnydd o amser AS na hunan hyrwyddo'n barhaus.

Ac mae hyn yn ein harwain at fater arall - mae'n rhaid bod gan weithwyr yn swyddfa Paul Flynn - sy'n cael eu cyflogi yn bennaf gan y trethdalwr - rhywbeth gwell i'w wneud na chymryd rhan mewn ymarferiad  i bwrpas rhoi hwb bach i ego eu bos.  Byddai rhywun yn meddwl bod yna ddigon o waith mynd i'r afael a phroblemau ei etholwyr yng Ngorllewin Casnewydd.

Wir Dduw mae eisiau amynedd weithiau.

Monday, August 11, 2014

Codi ar bobl sydd wedi meddwi a smygwyr am ddefnyddio'r Gwasanaeth Iechyd

Mae'n gas gen i ymddangos yn wleidyddol anghywir - wedi'r cwbl does yna ddim pechod mwy na hynny yn y Gymru gyfoes.  Ond y stori yma ynglyn a chodi ar yfwyr sy'n defnyddio'r Gwasanaeth Iechyd aeth a fy sylw braidd heddiw - awgrym gan Weinidog Ieechyd Gogledd Iwerddon, Edwin Poots y dylai'r sawl sydd wedi meddwi orfod talu am.driniaeth meddygol. Bydd y math yma o awgrym yn codi o bryd i'w gilydd - fel y bydd awgrym tebyg i godi ar smygwyr sy'n defnyddio'r Gwasanaeth Iechyd.

Cost tebygol y gwasanaeth iechyd eleni fydd tua £110bn.  Mae hyn yn ddi amau yn llwyth o bres.  Ond mae smygwyr a photiwrs yn talu cryn dipyn mwy o drethi na neb arall.  Ymddengys bod yfwyr yn cyfrannu £14.3bn mewn derbyniadau treth tra bod smygwyr yn cyfrannu £12.3bn.  Dydi hyn ddim ymhell o chwarter cost y Gwasanaeth Iechyd.  Cyfraniad digon anrhydeddus dwi'n meddwl.

Ar y llaw arall 'dydi'r sawl sy'n defnyddio cyffuriau anghyfreithlon ddim yn talu ffadan goch mewn treth.  Mae'r sawl sy'n defnyddio cyffuriau presgripsiwn megis valium yn mynd gam ymhellach ac yn tynnu adnoddau o'r Gwasanaeth Iechyd i bwrpas bwydo arfer.

Efallai ei bod ychydig yn anghyfforddus i dynnu sylw at y ffaith ychwanegol bod smygwyr ac yfwyr trwm yn debygol o wneud llai o ddefnydd o'r Gwasanaeth Iechyd na phobl fel Mr Poots  oherwydd eu bod - at ei gilydd - am fyw llai na phobl fel Mr Poots.

Dwi'n anghytuno efo Mr Poots mae gen i ofn

Sunday, August 10, 2014

Presenoldeb y pleidiau yn yr Eisteddfod


Trychineb y Dwyrain Canol

Dydi hyn ddim yn digwydd yn aml iawn, ond dwi'n cytunol 100% efo'r erthygl olygyddol isod sy'n ymddangos yn Mail on Sunday heddiw. Mae cloc sydd wedi stopio yn gywir ddwywaith y diwrnod.

Yr unig beth y byddwn yn ei ychwanegu ydi nad efo penderfyniad George Bush a'r Cenad Heddwch gwych, Tony Blair i ymosod ar Irac mae'r cloc yn cychwyn ar y drychineb yma sydd bellach yn ymestyn o un ochr i'r llall o'r Dwyrain Canol.  Cychwynodd hynny yn 1916 pan aeth Prydain a Ffrainc ati i 'greu' gwledydd yn unol a'u doethineb eu hunain.  Y canlyniad oedd gweinyddiaethau unbeniaethol gormesgar - dyna'r unig ffordd o gadw gwledydd sylfaenol ansefydlog at ei gilydd.  Wedyn pan ddefnyddwyd grym milwrol y Gorllewin i ddatgymalu gweinyddiaethau hynny cymerodd pethau eu cwrs.  Cwrs oedd yn anhepgor. 

Dydi gwerthu arfau rhyfel rif y gwlith yn y Dwyrain Canol ddim yn helpu llawer chwaith wrth gwrs _ _ _

What a bloody mess. And what a source of shame for the West that so much blame for the carnage now visiting Iraq lies with us. But let us remind ourselves first of the surreal chain of events that has brought us here.
It started with an official lie, deliberately promoted to persuade the British people to support a war of choice. The claim that Saddam Hussein was a danger to this country was then mingled with idealistic plans to bring democracy to a ‘New Middle East’.

Thousands of Yezidis trapped in the Sinjar mountains as they tried to escape from Islamic State forces
Thousands of Yezidis trapped in the Sinjar mountains as they tried to escape from Islamic State forces
  
We certainly got a ‘New Middle East’, but not the one we had been told to expect.
Without Saddam, Iraq’s dangerous Sunni-Shia split widened into a chasm. With the Christian West blamed by many Iraqis for the invasion and the chaos that followed, local Christians suffered horribly, fleeing in their thousands to Syria, until that country, too, was sunk in murderous sectarian chaos by Western intervention.
But it was not over yet. Western governments went on to support the ‘Arab Spring’, which led not to a new birth of freedom, but to a military dictatorship in Egypt and a new and terrifying failed state in Libya, a short sea journey from the outer edges of the European Union.
In the same spirit, Britain, the US and France actively aided the destabilisation of the Assad government in Syria, coming within inches of launching air and missile attacks on Damascus. While they dithered, Muslim British citizens in significant numbers travelled to Syria to join the anti-Assad forces.
However, they then found that the government viewed them as dangerous Islamist militants. And in a bizarre reversal of fortune, President Assad’s army is now one of the few remaining reliable bulwarks against the Islamic State, which elsewhere sweeps all before it.
Astonishingly, the main culprits still hold their heads up in public. Tony Blair is rich and still spoken of with respect and, absurdly, retains the title of Middle East Peace Envoy. His lieutenant at the time of the ‘Dodgy Dossier’, Alastair Campbell, is likewise still taken seriously and asked for his opinion on weighty issues.
Now we are faced with the task of trying to save at least some of the victims, Christians, Yazidis and Kurds who face persecution, murder, starvation, even genocide in a medieval war fought with modern weapons.
The responsibility for this catastrophe lies heavily upon us. We rightly feel a strong duty to intervene, and so we must.
But this time we should recognise that we cannot rebuild the Arab world with bombs and bullets and that our aim in this operation must be to save the innocent from the terrible fate we have helped so much to visit on them.


Read more: http://www.dailymail.co.uk/news/article-2720843/THE-MAIL-ON-SUNDAY-COMMENT-Bombing-not-mask-shame-Iraq-carnage.html#ixzz39zBQDtth
Follow us: @MailOnline on Twitter | DailyMail on Facebook

Friday, August 08, 2014

Yr Alban - y polio diweddaraf

Roedd yna gryn ddathlu yn sgil y ddadl rhwng Alistair Darling ac Alex Salmond ymysg gwleidyddion unoliaethol - daethant i'r casgliad i Darling ennill y dydd - er bod y polio a wnaed yn syth bin yn rhoi negeseuon digon cymysg.

Beth bynnag - mae polio mwy trylwyr a wnaed yn hwyrach yn awgrymu bod y momentwm sydd y tu ol i'r ochr 'Ia' wedi parhau.  O ddiystyru'r sawl sy'n dweud nad ydynt wedi penderfynu - yna'r ffigyrau ydi 53% Na i 47% Ia.  Margin for error pol o 1,000 ydi +\- 3%.  Hynny yw gallai'r ddwy ochr fod ar 50% yr un.  

Dydi hyn ddim yn golygu bod yr ochr Ia yn debygol o ennill wrth gwrs - maen nhw wedi bod ar ei ol hi ym mhob pol ers tro byd.  Ond yn aml mewn etholiadau - neu refferenda- gall cyfeiriad y polau tuag at ddiwedd ymgyrch ddweud mwy wrthym na'r union ffigyrau.  

Mae'n edrych yn bosibl  - dim mwy na hynny wrth gwrs - bod bod rhywbeth digon anisgwyl am ddigwydd  fis nesaf.

Diweddariad 9/8 - a finnau wedi 'sgwennu'r uchod dyma hyn yn digwydd - mae pethau'n ansefydlog iawn.


Tuesday, August 05, 2014

Datgloi'r drefn wleidyddol

Mi'r ydan ni ar groesffordd Ballyseedy yn nhywyllwch canol nos Swydd Kerry ym Mawrth 1923 - mae'r Rhyfel Cartref Gwyddelig yn ei anterth.  Mae yna naw o ddynion wedi eu clymu yn sownd yn ei gilydd, ac maen nhw'n ffarwelio'n frysiog efo'i gilydd.  Eiliadau wedyn daw ffrwydriad anferth sy'n lladd wyth o'r dynion gyda'r rhan fwyaf yn cael eu chwythu'n ddarnau.  Roedd y brain yn dal i fwydo ar weddillion dynol ar frigau'r coed cyfagos am wythnosau wedyn.  Yn anhygoel mae un o'r dynion - Stephen Fuller - yn cael ei daflu yn glir - a fwy neu lai'n ddi anaf.



Aethwyd a'r wyth corff adref mewn naw arch. Doedd y sawl oedd yn gyfrifol am y ffrwydriad heb sylwi bod Stephen Fuller wedi cael eu daflu i'r tywyllwch.  Roeddynt wedi eu clymu yn sownd i landmine Aelodau o'r IRA oedd yn ymladd yn erbyn llywodraeth y wladwriaeth newydd a laddwyd - i ddial am ddynion oedd wedi ei colli gan yr ochr honno yn gynharach.  Roedd y Rhyfel Cartref -a'r creithiau a adawyd yn ei sgil - yn chwerw ar hyd a lled Iwerddon - ond roedd yn fwy chwerw yn Kerry nag yn unman arall.

Roeddwn yn meddwl am hynny yn dilyn etholiadau lleol Iwerddon yn ddiweddar - clymblaid Fine Gael / Fianna Fail sy'n rhedeg y cyngor yno bellach - am y tro cyntaf erioed. Erbyn heddiw mae'r ddwy blaid yn debyg iawn o ran gwleidyddiaeth  - Centre Right fyddai'r term yn y Saesneg mae'n debyg.  Ffurfiodd y naill blaid o'r ochr a enilliodd y Rhyfel Cartref (FG), a datblygodd y llall o'r ochr a gollodd (FF).  Yn eironig ddigon daeth yr ochr a gollodd y rhyfel i ddominyddu'r heddwch - gyda Fianna Fail yn dod i fod yn blaid fwyaf Iwerddon am ddegawdau lawer.

Ffurfiodd gwleidyddiaeth modern Gweriniaeth  Iwerddon yn y blynyddoedd wedi'r Rhyfel Cartref o gwmpas yr hollt chwerw a agorwyd mewn cymdeithas Gwyddelig gan y Rhyfel Cartref - ac yna rhewodd.  Ciliodd y Rhyfel Cartref yn y cof ddegawd wrth ddegawd - ond arhosodd y wleidyddiaeth Rhyfel Cartref.  Daeth ambell i blaid ac yna diflannu, roedd y Blaid Lafur yno o'r dechrau bron - ond rhyw hanner plaid oedd hi mewn gwirionedd - yn cael eu hunain ddigon cryf i gyngrheirio efo FG i gadw FF allan o rym o bryd i'w gilydd.  

Roedd y gyfundrefn wleidyddol - gwleidyddiaeth y Rhyfel Cartref - yn edrych yn ddi symud - yn anorchfygol.  Ond yna - daeth yr argyfwng ariannol mawr ym mlynyddoedd diwethaf y ddegawd diwethaf - a meiriolodd y gyfundrefn wleidyddol tros nos.  Collodd FF llawer o'i chefnogaeth gwledig i FG a'i chefnogaeth trefol i Lafur.  Symudodd Sinn Fein yn ei blaen rhywfaint - plaid sy'n cyn ddyddio'r lleill ond sydd a'i gwreiddiau diweddar yn ymwthio o'r ffin a rhyfel diweddarach o lawer - ac enilliodd gwahanol grwpiau annibynnol gefnogaeth sylweddol iawn hefyd.  Roedd Etholiad Cyffredinol 2011 yn drychineb i FF.


Ac ers hynny mae momentwm y newid wedi cynyddu a newid cyfeiriad ar yr un pryd os rhywbeth - gyda FG a Llafur yn colli cefnogaeth - yn arbennig felly Llafur - a'r Annibyns a Sinn Fein yn ennill cefnogaeth. Yn wir yn etholiadau Ewrop eleni cafodd SF lawer mwy o bleidleisiau ar draws yr ynys na neb arall - er mai hi ydi'r unig blaid fawr (bellach) sy'n sefyll ar ddwy ochr y ffin wrth gwrs.


Mae gan Richard Wyn Jones erthygl ddiddorol iawn dy'n ymwneud a datgloi gwleidyddol arall yn y rhifyn cyfredol o Barn. Son mae o am sefyllfa wahanol - buddugoliaeth UKIP yn etholiadau Ewrop.  Fel y dywedais mae'r ddwy sefyllfa yn wahanol - ond mae yna bethau sy'n debyg.  Yn Iwerddon a Phrydain fel ei gilydd mae'r hen gyfundrefnau wedi dod o dan straen allanol - gan y chwalfa economaidd yn Iwerddon a chan gyfuniad o'r dirwasgiad economaidd a newid yn natur cymdeithas llawer o Loegr drefol yn sgil mewnfudo ym Mhrydain.  Mae'r gwahaniaethau arwyddocaol rhwng prif bleidiau'r cyfundrefnau wedi diflannu hefyd yn y ddwy wladwriaeth - a hynny yn sgil y ffaith bod y rhesymau hanesyddol tros ffurfio'r pleidiau gwleidyddol yn cilio i'r gorffennol.  

Ymddengys bod y cyfuniad o straen arwyddocaol ar y gyfundrefn yn ogystal a'r ffaith bod lle gwleidyddol yn cael ei greu gan gywasgiad y pleidiau traddodiadol tuag at ei gilydd yn ddigon i amharu - ac efallai difa - cyfundrefnau sydd wedi sefyll yn gadarn am y rhan fwyaf o'r ganrif ddiwethaf.  

Mae yna wers yma i ni yng Nghymru wrth gwrs.

Saturday, August 02, 2014

Llwyddiant addysg cyfrwng Cymraeg

Dwi'n meddwl fy mod wedi cynnwys y rhan fwyaf o'r tablau perfformiad ysgolion uwchradd sy'n ymddangos ar Wales Online a sydd yn berthnasol i awdurdodau sy'n cynnig addysg cyfrwng Cymraeg neu ddwyieithog.

Mae'r tablau yn siarad trostyn nhw eu hunain mewn perthynas a pherfformiad ysgolion cyfrwng cymrEg neu ddwyieithog.





Wednesday, July 30, 2014

Cost dynol ymgyrch yr IDF yn Gaza


Dwi wedi meddwl yn ofalus cyn cyhoeddi'r  blogiad yma - yn rhannol oherwydd y fy mod yn gwybod y byddaf yn cael fy meirniadu - er fy mod yn gyfarwydd a hynny bellach.

Mae dau reswm pwysicach.  Yn gyntaf oherwydd fy mod yn ddrwg dybus pan mae dioddefaint yn cael ei ddefnyddio i bwrpas gwleidyddol - yn arbennig felly dioddefaint plant.  Mae'n hawdd i un ochr dynnu sylw at ddioddefaint felly ar ei hochr ei hun, tra'n anwybyddu dioddefaint yr ochr arall.

Er enghraifft yn ystod rhyfel Gogledd Iwerddon byddai Gweriniaethwyr yn tynnu sylw at farwolaethau Julie Livingstone ym Melfast neu'r tri phlentyn Quinn yn Antrim, roedd marwolaeth Jonathan Ball yn Warrington neu Michelle Baird ar y Shankhill yn cael eu defnyddio gan y cyfryngau Prydeinig.  I raddau roedd y ddwy ochr yn euog o ragrith - er mai ychydig iawn o blant a laddwyd yng Ngogledd Iwerddon mewn gwirionedd - roedd y gwahanol garfannau yn ceisio osgoi lladd plant.

Mae'r sefyllfa yn wahanol yma.  Mae yna anghymuseredd llwyr o ran y lladd a natur y lladd - prin iawn, iawn ydi'r sifiliaid Israelaidd a leddir - heb son am blant.  Ar ben hynny mae byddin Israel (yr IDF) yn ymosod ar dargedau yn ddyddiol pan maent yn gwybod bod risg uchel iawn o gymryd bywydau sifiliaid.

Mae'r ail yn ymwneud a diwylliant.  Dydi hi ddim yn arferol yn ein diwylliant ni i ddangos cyrff marw - yn arbennig felly cyrff pobl sydd wedi eu lladd mewn amgylchiadau treisgar.  Y rheswm a roir am hyn gan amlaf ydi ei bod yn bwysig amddiffyn urddas y sawl a laddwyd - er fy mod yn meddwl bod pethau yn fwy cymhleth na hynny mewn gwirionedd.  Ochr arall y geiniog honno ydi mai'r hyn sy'n dwyn urddas mewn gwirionedd ydi lladd person yn gyhoeddus trwy ddefnyddio arfau rhyfel sydd wedi eu cynllunio i ddifa tanciau a chwalu adeiladau.  Mae cuddio canlyniadau hynny yn saniteiddio rhyfel a felly yn ei gwneud yn fwy derbyniol i ladd sifiliaid.  Dydi'r hyn sy'n digwydd yn Gaza ar hyn o bryd ddim yn haeddu cael ei guddio na'i saniteiddio.

Dwi'n cyhoeddi'r delweddau isod i bwrpas dangos canlyniadau gweithredoedd gwlad mae'r DU ar dermau da efo hi, a sy'n anfon  allforion gwerth £8bn o arfau yn flynyddol iddi hi.  Mae yna lawer o ddelweddau hynod o anymunol ar y We na fyddwn eisiau eu cyhoeddi - dwi wedi cadw at y rheolau canlynol - rhaid i'r cyrff fod yn gyfan, heb eu llosgi na'u rhwygo a heb arwyddion sylweddol o hylifau dynol.